Dzień Matki

Dzień matki

Obchodzony dzisiaj Dzień Matki jest okazją do życzeń ale także przypomnienia uprawnień przewidzianych przez polskie przepisy dla matek i kobiet spodziewających się dziecka.

Najważniejszym przywilejem pracującej mamy jest przysługujący jej urlop macierzyński. Jego długość określa się następująco – 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka, 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci, 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojga dzieci, 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci, 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci.

Kodeks Pracy reguluje również kwestie kobiet karmiących piersią. Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie.

Do innych przywilejów matek należą m.in. zwolnienie od pracy w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem do lat 14 (w wymiarze 2 dni w każdym roku kalendarzowym) oraz tzw. obowiązek zgody na delegację, co oznacza, że pracodawca nie może narzucić wyjazdu służbowego osobie zatrudnionej, która opiekuje się dzieckiem, do ukończenia przez nie czwartego roku życia. Może ona jeździć w delegacje tylko jeżeli wyrazi na to zgodę.

Z zakresu ochrony stosunku pracy i wynagrodzenia pracownica będąca w ciąży nie może być zatrudniona przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, nie może też otrzymać wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca ją zakładowa organizacja związkowa wyrazi zgodę na rozwiązanie umowy. „Rozwiązanie umowy przez pracodawcę w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić także w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji” – podają eksperci.

Pracując w oparciu o umowę o pracę zawartą na czas określony, na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, kobieta musi mieć przedłużoną umowę do dnia porodu. Zapis ten nie dotyczy umów na okres próbny krótszy niż jeden miesiąc i tzw. umów na zastępstwo.

Ponadto kobieta spodziewająca się dziecka nie może być zatrudniona w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej, czy też zostać oddelegowana poza stałe miejsce pracy, a w przypadku „stwierdzenia niezdolności związanych z ciążą do wykonywania dotychczasowych obowiązków przez pracownicę, pracodawca jest obowiązany zapewnić jej inne zadania, zaproponować inne stanowisko”.

Dla matek mających niski dochód oraz ich rodzin w ustawie o świadczeniach rodzinnych przewidziano stosowne wsparcie finansowe. Szczegóły są dostępne na stronie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.